Παθήσεις Σπονδυλικής Στήλης

Η σπονδυλική στήλη απαρτίζεται  από ένα σύνολο νευρικών, οστικών και συνδεσμικών στοιχείων (νευρικά, οστικά, συνδεσμικά κ.α), για αυτό και η παθολογία της διαχωρίζεται συνήθως σε επιμέρους παθήσεις αυτών των στοιχείων.

Ο πόνος στη μέση (οσφυαλγία), ο πόνος στον αυχένα και σε αλλά σημεία του σώματος ως αντανάκλαση της παθολογίας στην σπονδυλική στήλη (συχνότερα ισχιαλγία) , καθώς και μουδιάσματα είναι  ένα φαινόμενο που στο σύγχρονο κόσμο απασχολεί όλο και περισσότερους ασθενείς.

Η καθιστική ζωή , οι απότομες εργασίες , η στάση του σώματος κατά την εργασία είναι μερικοί από τους σοβαρότερους παράγοντες (εκφύλισης) σταδιακής καταπόνησης της σπονδυλικής στήλης. Εάν σε αυτά προστεθούν οι τραυματισμοί ,οι σπονδυλικές στενώσεις, οι δισκοκήλες (κήλες μεσοσπονδυλίου δίσκου), οι παραμορφώσεις , σκολιώσεις κ.α.  γίνεται κατανοητό το πλήθος των απειλών για το βασικό στηρικτικό μας σύστημα.

Από μια σειρά παθολογικών καταστάσεων , είναι δυνατόν να προκληθούν παραμορφώσεις στην σπονδυλική στήλη , όπως σκολίωση (πλαγιά παραμόρφωση)  καθώς και κύφωση και λόρδωση  (προσθοπίσθιες παραμορφώσεις). 

 

Ένας άλλος τύπος παραμόρφωσης είναι η μετακίνηση ενός σπονδύλου από την θέση του (σπονδυλολίσθιση). Αυτές οι καταστάσεις είναι πολύ σοβαρές και  απαιτούν μακροχρόνια παρακολούθηση.

Καθώς οι νόσος εξελίσσεται και ειδικά στα πρώιμα σταδία εφαρμόζονται κηδεμόνες , ασκήσεις και αλλά μέσα για τον έλεγχο της εξέλιξης της παραμόρφωσης ειδικά στα παιδιά.

Η χειρουργική αντιμετώπιση αυτών των παθήσεων γίνεται με την χρήση υλικών σπονδυλοδεσίας , όπου με βίδες και ράβδους η σπονδυλική στήλη διορθώνεται μηχανικά και κλειδώνεται στην νέα της θέση. Σε περιπτώσεις σπονδυλολίσθισης ο μετατοπισμένος σπόνδυλος επιχειρείται να επανέλθει στην αρχική του θέση με χρήση μηχανικής δύναμης πάνω σε βίδες. Η εξέλιξη και πορεία αυτών των παθήσεων διαφέρει ανά περίπτωση.

Η σπονδυλική μας στήλη αποτελείται από ανεξάρτητα κινητά, αρθρωμένα μεταξύ τους οστά, τους σπονδύλους. Οι σπόνδυλοι διατάσσονται ο ένας πάνω στον άλλο σχηματίζοντας μια εύκαμπτη και πολύ ισχυρή κατασκευή. Οι σπόνδυλοι είναι βραχέα οστά που στο εσωτερικό τους έχουν μια κοιλότητα. Καθώς ο ένας σπόνδυλος διατάσσεται πάνω στον άλλο, η κοιλότητα του ενός συνεχίζει την κοιλότητα του προηγούμενου δημιουργώντας ένα κεντρικό αυλό περιβαλλόμενο από οστά. Ο αυλός αυτός ονομάζεται σπονδυλικό κανάλι.

Εντός του καναλιού διέρχεται ο νωτιαίος μυελός από τον εγκέφαλο έως την οσφυϊκή μοίρα. Ο νευρικός ιστός διακλαδώνεται με κέντρο το νωτιαίο μυελό από τον οποίο ξεκινούν μικρότερες νευρικές δομές (οι ρίζες) και εξέρχονται από το σπονδυλικό κανάλι και προς τα δεξιά και προς τα αριστερά σε κάθε επίπεδο (ανάμεσα από τα σημεία επαφής σπονδύλου με σπόνδυλο). Η αρχιτεκτονική των σπονδύλων δημιουργεί κατάλληλες διόδους πλάγια του σπονδυλικού καναλιού, τα σπονδυλικά τρήματα ή απλώς τρήματα.

Μεταξύ των σπονδύλων παρεμβάλλονται μαλακά ανατομικά στοιχεία που ονομάζονται μεσοσπονδύλιοι δίσκοι. Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι λειτουργούν σαν φυσιολογικά αμορτισέρ επιτρέποντας την κίνηση των σπονδύλων, απορροφώντας τους κραδασμούς και μεταβιβάζοντας ομαλά τα φορτία και τις καταπονήσεις

Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι αποτελούνται από ένα ζελατινώδη πυρήνα που βρίσκεται υπό συνεχή πίεση (Πηκτοειδής πυρήνας) και από μια σειρά από «μεμβράνες» που τον περιβάλλουν και τον συγκρατούν στη θέση του (Ινώδεις δακτύλιοι). Όταν για οποιοδήποτε λόγο σε κάποιο σημείο τους οι ινώδεις δακτύλιοι εξασθενήσουν και επιτρέψουν στον πηκτοειδή πυρήνα να προβάλει προς τα έξω δημιουργείται μια κήλη (προβολή) του μεσοσπονδυλίου δίσκου. Εάν αυτή η προβολή βρίσκεται σε θέση τέτοια ώστε να ασκεί πίεση στα νεύρα που διέρχονται γύρω της, τότε έχουμε μια σειρά νευρολογικών συμπτωμάτων που ξεκινούν από χαμηλής έντασης περιοδικό πόνο και μπορούν να φτάσουν έως ανυπόφορους χρόνιους πόνους και παράλυση.

Αντίστοιχα φαινόμενα προκαλούνται και όταν ο νευρικός ιστός δέχεται πίεση από οποιαδήποτε άλλη αιτιολογία (οστική πίεση , υπερτροφία , σκλήρυνση συνδέσμων , παραμορφώσεις  κ.α) , σε αυτές τις περιπτώσεις  έχουμε στένωση του νευρικού σωλήνα ή των τρημάτων και ακολούθως νευρολογική συνδρομή.

Η θεραπεία που προκρίνεται για αυτές τις περιπτώσεις ποικίλει  ανάλογα με την ένταση των συμπτωμάτων και την εξέλιξη της νόσου καθώς και την κατάσταση του ασθενούς. Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει μυϊκή ενδυνάμωση , φαρμακευτική αγωγή με παυσίπονα και αντί φλεγμονώδη , ζεστή , υποστηρικτικές ζώνες κ.α.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η συντηρητική θεραπεία ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ασθενούς πολύ καλά και τα συμπτώματα υποχωρούν.

Όταν όμως:

  • Ο πόνος στη μέση ή στα πόδια,  αλλοιώνει την ποιότητα ζωής.
  • Προκαλούνται διαταραχές στην κανονική λειτουργία της ούρησης και της αφόδευσης.
  • Τα παθολογικά συμπτώματα παρουσιάζουν σταδιακή επιδείνωση.

Οι υπόλοιπες θεραπευτικές ενέργειες δεν έχουν αποτελέσματα.

Πρέπει να προβούμε σε χειρουργική επέμβαση , προκειμένου να αντιμετωπίσουμε μηχανικά την πίεση και να αφαιρέσουμε το στοιχείο που την προκαλεί. Είτε θα διανοίξουμε τα τρήματα (τρηματεκτομή ) είτε θα αφαιρέσουμε συνδέσμους , πέταλα κ.α στοιχειά που προκαλούν πίεση, είτε στην περίπτωση που μια κήλη δίσκου προκαλεί την πίεση θα αφαιρέσουμε αυτό το κομμάτι δίσκου εκτελώντας δισκεκτομή (συνήθως μερική).

Εάν πρόκειται για βλάβη σε ένα σπόνδυλο η επέμβαση γίνεται με χρήση μικροσκοπίου, από μια τομή ελάχιστων εκατοστών με ειδικά μικρό-χειρουργικά εργαλεία. Καθ’ όλη την διάρκεια της επέμβασης η δραστηριότητα του νευρικού συστήματος παρακολουθείται από συστήματα νευροφυσιολογικής απεικόνισης και ο χειρουργός ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο για την επίδραση των χειρισμών του και του περιβάλλοντος στον νευρικό ιστό.

Ο ασθενής τοποθετείται μπρούμυτα στο χειρουργικό τραπέζι. Γίνεται μια μικρή τομή 2-4 εκατοστών στο δέρμα και διαμέσου των μυών. Ο αποκαλύπτει τη σπονδυλική στήλη. και αφαιρεί ένα μικρό τμήμα του οστού (θυρίδα), του οπισθίου μέρους του σπονδύλου χωρίς να το αλλοιώσει ή να το αφαιρέσει πλήρως.

Στη συνέχεια διέρχεται δια του ωχρού συνδέσμου στο σπονδυλικό κανάλι, παρεκτοπίζει ελαφρά το νωτιαίο μυελό και διαπερνώντας τον οπίσθιο επιμήκη σύνδεσμο αποκτά πρόσβαση στην κήλη του δίσκου, την οποία και αφαιρεί , αντιστοίχως αν χρειάζεται αφαιρεί μέρος ή και όλα τα πέταλα και όποιο ανατομικό στοιχείο προκαλεί πίεση.

 

Σε μια τέτοιου είδους επέμβαση δεν είναι αναγκαία η χρήση υλικών και εμφυτευμάτων σπονδυλοδεσίας, διότι τα ανατομικά στοιχεία διατηρούνται ανέπαφα και ο μεσοσπονδύλιος δίσκος δεν αφαιρείται στο σύνολο του. Η χρήση υλικών σπονδυλοδεσίας αφήνεται πλέον για περιπτώσεις μηχανικής αστάθειας της σπονδυλικής στήλης και για περιπτώσεις μεγαλύτερων και πιο επεμβατικών χειρουργείων, όπως η εκτεταμένη πεταλεκτομή κ.α.

Εντός 24ου συνήθως ο ασθενής κινητοποιείται. Ενώ λαμβάνει εξιτήριο και επιστρέφει στις καθημερινές του ασχολίες απαλλαγμένος από τα συμπτώματα του σε διάστημα 1 ή 1 1/2 εβδομάδας.

Διαδερμική έκχυση γέλης στον πυρήνα του μεσοσπονδύλιου δίσκου – Δισκοπλαστική με Discogel

Στα πλαίσια των νεοτάτων εξελίξεων στην παρεμβατική χειρουργική της σπονδυλικής στήλης, έχει εξελιχθεί μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική για την αντιμετώπιση ορισμένων τύπων δισκοκήλης.

Η τεχνική αυτή εμφανίζει εξαιρετικά ενθαρρυντικά κλινικά άλλα και απεικονιστικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση των χρόνιων συμπτωμάτων που προκαλούνται από μια δισκογενή νευρολογική πίεση (δισκοκήλη).

Στα πλαίσια της σωστής επιλογής περιστατικού (καθότι όπως αναφέρθηκε η τεχνική αυτή δεν ενδείκνυται για όλους τους τύπους δισκοκήλης) και στα χέρια ενός εμπείρου στις διαθερμικές επεμβάσεις χειρουργού. Εξελίσσεται σε εξαιρετικά σημαντικό βοήθημα για τον ασθενή.

Το βασικότερο πλεονέκτημα της μεθόδου είναι το ενώ αντιμετωπίζει το πρόβλημα στην ρίζα του (συρρικνώνοντας την κήλη) δεν απαιτεί χειρουργική τομή και έτσι δεν προκαλεί επιπλοκές, μετεγχειρητικούς πόνους, περιόδους ανάρρωσης, αιμορραγία, συνοδές καταστροφές παρακείμενων ιστών κ.α. Ο ασθενής είναι παίρνει εξιτήριο την ίδια κιόλας μέρα της επέμβασης.

Κατά την διάρκεια αυτής της επέμβασης ο χειρουργός εκχύει στον πυρήνα του μεσοσπονδυλίου δίσκου ένα ειδικό γελοιώδες υλικό το οποίο ενεργεί βασικά με διπλό τρόπο. Αφενός μπλοκάρει τους αλγουποδοχείς, περιορίζοντας ουσιαστικά τον πόνο στην μέση και αφετέρου εκμεταλλευόμενο το φαινόμενο της όσμωσης ασκεί τάσεις συγκέντρωσής προς στον πυρήνα με αποτέλεσμα να έλκει την κήλη (προβολή) προς το εσωτερικό του δίσκου.

Η διαδικασία αυτή διαρκεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα λίγων μηνών και ο ασθενής βλέπει τα πρώτα ουσιαστικά αποτελέσματα από τις πρώτες μέρες ,στις περισσότερες περιπτώσεις ακολουθεί μια συνεχής σταδιακή κλινική βελτίωση που αλλάζει ριζικά την ζωή του ασθενούς.

Discogel: Η σύγχρονη μη επεμβατική λύση για την αντιμετώπιση της δισκοκήλης

Η παθολογία της δισκοκήλης είναι συγκεκριμένη. Σε κάποιο σημεία της οσφυικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, ένα μέρος του δίσκου πιέζει τη ρίζα του νεύρου, που βγαίνει μέσα από τα τρήματα της σπονδυλικής στήλης. Το Discogel βοηθάει στη μείωση της πίεσης αυτής του δίσκου και συνεπώς στη λύση του προβλήματος.

Το Discogel είναι μία ζελατινώδης ουσία, μοιάζει με μαύρο υγρό, που αποτελείται από κυτταρίνη, αιθυλική αλκοόλη και σκιαγραφικό. Κατά τη διάρκεια της Συνεδρίας, τρυπάμε στο συγκεκριμένο σημείο με ειδική μακριά βελόνα, η οποία φτάνει μέχρι το κέντρο του δίσκου. Παρομοιάζει σα να κάνουμε μία ένεση. Το μεγάλο πλεονέκτημα της τεχνικής είναι ότι μπορεί να τοποθετηθεί 2η και 3η βελόνα σε πιο πάνω δίσκους, οπότε να αντιμετωπίσουμε 2 ή 3 δισκοκήλες μαζί.

photo a

Η προετοιμασία γίνεται σε συνθήκες Εργαστηρίου, όπου τοποθετούμε το Discogel σε νερό και αναδεύουμε. Αυτό δρα οσμωτικά, τραβάει δηλαδή το νερό. Καθώς ο δίσκος σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό αποτελείται επίσης από νερό, η τοποθέτηση του Discogel δρα υγροσκοπικά, τραβώντας το υγρό από το δίσκο, ενώ η συμπαγής μάζα του Discogel παραμένει στο δίσκο σαν πρόθεση. Έτσι μειώνεται και η πίεση που δημιουργεί ο δίσκος στη ρίζα, οπότε λύνεται το πρόβλημα.

10291217_1600633160208370_2932366314229870519_n

Στην Ελλάδα η συγκεκριμένη τεχνική πραγματοποιείται την τελευταία 3ετία με εξαιρετική επιτυχία. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά, όπως φανερώνουν και οι εξετάσεις προ χειρουργείου και ένα χρόνο μετά. Βασική προϋπόθεση ότι το Discogel εφαρμόζεται από ειδικό Ορθοπαιδικό ή Νευροχειρουργό με γνώση και εμπειρία στην ανατομία της σπονδυλικής στήλης.

Οι τραυματισμοί και τα κατάγματα στην σπονδυλική στήλη αποτελούν μια πολύ σοβαρή και επώδυνη κατάσταση , κυρίως για εμβιομηχανικούς λογούς. Αν η σπονδυλική στήλη δεν μπορεί να επιτελεί τον στηρικτικό της ρόλο οδηγεί εκ των πραγμάτων των ασθενή σε κατάκλιση. 

Στις περιπτώσεις αυτές συντηρητικές θεραπείες (κηδεμόνες , κολάρα , ακινησία κ.α)  έχουν θέση, ανάλογα πάντα με το είδος του τραυματισμού και την γενική κατάσταση του ασθενούς.  Σε περιπτώσεις εντόνου πόνου και αστάθειας που έχει προκληθεί από κατάγματα η χειρουργική θεραπεία προβάλλεται σαν λύση εκλογής στις περισσότερες περιπτώσεις.

Η χειρουργική θεραπεία γενικά χωρίζεται στην σπονδυλολυσία  (την προσπάθεια δηλαδή ακινητοποίησης (μόνιμα) ενός μέρους τις σπονδυλικής στήλης  προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αστάθεια και να επανέλθει σε κάποιο βαθμό η μηχανική λειτουργιά της σπονδυλικής στήλης) καθώς και στην κυφοπλαστική / σπονδυλοπλαστική.

Κατά την κυφοπλαστική / σπονδυλοπλαστική ο χειρουργός εκχύει στο σώμα ενός σπονδύλου που έχει υποστεί κάταγμα , ένα ιατρικό υλικό που ονομάζεται οστικό τσιμέντο. Η διαδικασία αυτή προσδίνει άμεση μηχανική υποστήριξη στον σπόνδυλο που έχει τραυματιστεί  σταθεροποιεί το κάταγμα και απαλείφει τον πόνο άμεσα. Η διαφορά της κυφοπλαστικής σε σχέση με την σπονδυλοπλαστική , έγκειται στο ότι κατά την κυφοπλαστική ο χειρουργός δημιουργεί μια κοιλότητα εντός του σπονδυλικού σώματος που θα υποδεθεί το τσιμέντο και με την διαδικασία αυτή επιχειρεί να προσδώσει ένα μέρος από το χαμένο ύψος του σπονδύλου που έχει συμπιεστεί  λόγο του κατάγματος.

Εάν η μέθοδος εφαρμοστεί κατάλληλα αντιμετωπίζει τα μηχανικά προβλήματα και τον πόνο , αποτελεσματικά και άμεσα.

Η σπονδυλοδεσία επιτυγχάνεται με χρήση βιδών και ράβδων που καθηλώνουν την σπονδυλική στήλη σε ένα μέρος της και σταδιακά επιδιώκει την ένωση των σπονδύλων που περιλαμβάνει σε ένα ενιαίο μη κινητό οστό.

Η μέθοδος αντιμετωπίζει στις περισσότερες περιπτώσεις τα μηχανικά προβλήματα της αστάθειας. Ωστόσο επειδή πρόκειται για ισχυρά επεμβατική και τραυματική μέθοδο με σοβαρές εμβιομηχανικές επιπτώσεις η επιλογή της και η εφαρμογή της θα πρέπει να γίνεται από ειδικευμένο ορθοπεδικό.